SAYIŞTAY’DAN AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ'NE AĞIR FATURA!

Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda ticari plaka tahsislerinden kamu arazilerindeki işgallere, tahsil edilemeyen milyonlarca liralık alacaktan ASKİ’nin belgesiz kuyularına kadar dikkat çeken tespitler yer aldı. Rapora göre 5 bin 544 ticari plaka ihalesiz ve süresiz kullandırılırken, belediyenin ecrimisil alacaklarında tahsilat oranı yüzde 35,46’da kaldı. ASKİ’de ise 325,5 milyon TL’yi aşan vadesi geçmiş su alacağı ve kullanım belgesi bulunmadığı belirtilen 1.368 kuyu kayıtlara geçti.
PLAKALARDA İHALE SORUSU!
Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin toplu taşıma uygulamaları Sayıştay denetimine takıldı. Raporda, Aydın genelindeki 5 bin 668 minibüs, otobüs, servis ve taksi plakasından yalnızca 124’ünün ihale yoluyla verildiği, kalan 5 bin 544 plakanın ise ihalesiz ve süresiz kullandırıldığı belirtildi.
Kamu kaynaklarının kullanımında rekabet, şeffaflık ve belirli sürelerle tahsis ilkeleri açısından dikkat çeken bu tespit, Aydın’da ticari plaka sisteminin nasıl yürütüldüğü sorusunu gündeme getirdi.
Hangi plakalar, hangi tarihlerde ve hangi kararlarla tahsis edildi? Bu tahsislerin ekonomik değeri ne kadar? İhale yapılmadan süresiz kullanım hakkı verilmesinin hukuki dayanağı ne?
Aydın kamuoyunun yanıt beklediği bu soruların cevabı, belediyenin ilgili karar ve tahsis kayıtlarında bulunuyor.
MİLYONLAR TAHSİL EDİLEMEDİ!
Sayıştay raporundaki bir diğer dikkat çekici başlık, belediyenin tahsil edemediği ecrimisil gelirleri oldu.
2025 yılı verilerine göre toplam 16 milyon 767 bin 977 TL ecrimisil alacağının yalnızca 5 milyon 946 bin 359 TL’si tahsil edildi. Tahsilat oranı yüzde 35,46’da kalırken, 10 milyon 821 bin 617 TL sonraki yıla devretti.
Belediyenin kira alacakları da gündemde. 31 Aralık 2025 itibarıyla tahsil edilemeyen kira alacaklarının 6 milyon 699 bin 349 TL’ye ulaştığı belirtildi.
Burada asıl sorulması gereken soru, "Belediyenin tahsil etmesi gereken kamu alacakları neden birikiyor? Borçlar hangi taşınmazlardan ve hangi kiracılardan kaynaklanıyor? Alacakların ne kadarı icra takibinde, ne kadarı tahsil edildi?"
Belediyenin mali yönetimi açısından önem taşıyan bu rakamlar, ayrıntılı bir tahsilat dökümünü gerekli kılıyor.
PARKLARDA İŞGAL, BEDELLERDE EKSİKLİK!
Kuşadası, Didim ve Nazilli’deki bazı park, yeşil alan ve yollarla ilgili tespitler de raporda yer aldı.
Sayıştay incelemesinde Kuşadası’nda 12, Didim’de 2, Nazilli’de 1 park ve yeşil alanda restoran, kafe, kreş veya otellerin şezlong ve şemsiye koyarak kullandığı alanlar bulunduğu belirtildi. Kuşadası’nda imar planında 30 metre genişliğinde olan bir yol üzerinde sabit yapılaşma ve pazar yeri bulunduğu da kaydedildi.
Raporda, söz konusu kullanımlardan ecrimisil tahsil edilmediği belirtilerek gerekli bedellerin hesaplanması ve tahsil edilmesi gerektiği ifade edildi.
Peki, bu alanları kimler kullanıyor? Hangi işletmelerin sözleşmesi var? Kamuya ait alanların kullanımından ne kadar gelir elde edilmesi gerekiyordu? Tahsil edilmeyen bedellerin toplamı ne kadar?
Bu soruların yanıtı, belediyenin taşınmaz envanteri ve ilgili sözleşmeler incelendiğinde ortaya çıkacak.
ASKİ’DE 325 MİLYON TL’LİK ALACAK!
Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün (ASKİ) mali kayıtları da rapordaki önemli başlıklar arasında yer aldı.
Sayıştay raporuna göre iki veya daha fazla ödenmemiş faturası bulunan 171 bin 42 abonenin toplam 325 milyon 527 bin 987 TL vadesi geçmiş su borcu bulunuyor.
ASKİ, bazı abonelerin kimlik ve adres bilgilerindeki eksikliklerin yasal takip sürecini zorlaştırdığını bildirdi. Ancak rakamın büyüklüğü, alacakların hangi yöntemlerle ve ne kadar sürede tahsil edileceği sorusunu gündeme getiriyor.
Bu borcun ne kadarı konut abonelerine, ne kadarı ticari işletmelere ait? Ne kadarı icra takibine alındı? Tahsilat performansı ne durumda?
Aydın’ın su kaynaklarını yöneten kurumun, alacakların tahsiline ilişkin ayrıntılı bir tablo ortaya koyması bekleniyor.
1.368 KUYUDA BELGE EKSİKLİĞİ!
ASKİ’ye ait su kuyularıyla ilgili tespit ise ayrıca araştırılması gereken bir başlık oluşturdu.
Raporda, toplam 1.771 kuyunun 1.368’inde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden alınması gereken kullanım belgesinin bulunmadığı belirtildi.
Bu tespit, kuyuların izin ve ruhsat süreçlerinin hangi aşamada olduğu sorusunu gündeme getirdi. Hangi kuyular içme suyu temininde kullanılıyor? Başvurular ne zaman yapıldı? Belge eksikliği bulunan kuyuların ne kadarı hâlen faaliyette?
ASKİ, eksikliklerin giderilmesine yönelik işlemlerin başlatıldığını bildirdi. Ancak kamuoyunun, kuyu bazında izin durumunu ve işlemlerin hangi aşamada olduğunu öğrenmesi önem taşıyor.
KAMU KURUMLARININ DA BORCU VAR!
Sayıştay raporunda, kamu kurumlarından olan vadesi geçmiş su alacakları da yer aldı.
2016-2025 dönemini kapsayan incelemede, bazı kamu kurumlarından toplam 14 milyon 605 bin 188 TL vadesi geçmiş su alacağı bulunduğu belirtildi. Bunun 11 milyon 176 bin 221 TL’si 2025 yılına, 3 milyon 428 bin 967 TL’si ise önceki yıllara ait.
Kamu kurumlarının su borçları hangi kurumlardan kaynaklanıyor? Tahsilat için hangi işlemler yapıldı? Yıllardır devreden alacaklar neden kapatılamadı?
Bu soruların yanıtı, ASKİ’nin kurum bazındaki alacak listesiyle netleşecek.
SÖZLEŞMEDE SÜRE DE YOK, BEDEL DE!
ASKİ ile Aydın Büyükşehir Belediyesi Personel AŞ arasında yapılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesi de Sayıştay’ın tespitleri arasında yer aldı.
Rapora göre sözleşme süresiz ve bedelsiz olarak düzenlendi. Sayıştay, sözleşmede süre ve bedel bulunması gerektiğine, bu uygulamanın damga vergisinin hesaplanmasını da engellediğine dikkat çekti.
ASKİ, 2026 yılı için hizmet alımını sözleşmeye bağladığını ve sonraki sözleşmelerin mevzuata uygun düzenleneceğini bildirdi. Buna karşın raporda, düzeltici işlemlerin yapıldığını kanıtlayan belgelerin sunulmadığı ifade edildi.
Sözleşmenin toplam mali büyüklüğü ne kadar? Vergi yönünden hesaplanması gereken bir tutar var mı? Yeni sözleşmeyle hangi eksiklikler giderildi?
Bu soruların yanıtı, sözleşme ve ödeme belgelerinin incelenmesiyle verilebilir.
İŞÇİLERİN İZİNLERİ BİRİKMİŞ!
Belediyede çalışan kadrolu işçilerin kullanılmamış yıllık izinleri de denetim raporuna yansıdı.
31 Aralık 2025 itibarıyla 76 kadrolu işçiden birinin 300 günden fazla, ikisinin 200-300 gün, 12’sinin 100-200 gün ve 36’sının 50-100 gün arasında birikmiş izni bulunduğu belirtildi.
Sayıştay, izinlerin zamanında kullandırılması gerektiğini, biriken izinlerin iş sözleşmelerinin sona ermesi durumunda belediyeye mali yük oluşturabileceğini vurguladı.
İşçilerin yasal izin haklarını zamanında kullanıp kullanamadığı ve birikmiş izinlerin nasıl eritileceği, belediyenin personel yönetimi açısından açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında.
ARAÇ MUAYENELERİNDE GECİKME
Sayıştay, belediyeye ait bazı araçların periyodik muayenelerinin zamanında yapılmadığını da tespit etti.
Belediye, gecikmelerin bakım-onarım süreçleri, yedek parça temini ve araçların il dışında bulunması gibi nedenlerden kaynaklandığını bildirdi. İdare ayrıca herhangi bir zarar oluşmadığını savundu.
Buna karşılık Sayıştay, araç muayenelerinin zamanında yapılması gerektiğini vurguladı. Hangi araçların muayenelerinin geciktiği, gecikme süreleri ve varsa uygulanan yaptırımların açıklanması, konunun boyutunu ortaya koyacak.
ŞİMDİ GÖZLER BELEDİYEDE!
Sayıştay’ın denetim raporunda yer alan bulgular, Aydın Büyükşehir Belediyesi ve ASKİ’nin gelir tahsilatı, taşınmazların kullanımı, ticari plaka tahsisleri, su kuyularının izinleri ve sözleşme uygulamalarının kamuoyu önünde ayrıntılı biçimde değerlendirilmesini gerektiriyor.
Bulguların her biri, ilgili belgeler ve idarenin açıklamalarıyla birlikte ele alınmalı. Denetim tespitleri tek başına suç işlendiğini veya kamu zararı oluştuğunu kanıtlamasa da, kamu kaynaklarının nasıl yönetildiğine ilişkin yanıtlanması gereken soruları ortaya koyuyor.
Aydın halkı adına soruyoruz. Ticari plakaların tahsisinden kamu arazilerinin kullanımına, tahsil edilemeyen alacaklardan ASKİ’nin kuyu izinlerine kadar raporda yer alan bu tespitler için hangi somut adımlar atıldı?
Dokuzuncu Sayfa, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin gelişmeleri ve belediyenin yanıtlarını takip etmeyi sürdürecek.