Aydın Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ASKİ’nin 2025 yılı Sayıştay raporunda su aboneliklerinden sondaj kuyularına, su depolarındaki ölçüm sistemlerinden tahsilat sorunlarına kadar dikkat çeken bulgular yer aldı. Rapora göre, vefat eden abonelerin sistemde aktif kalması nedeniyle 5 milyon 134 bin TL’yi aşan alacak bulunuyor. Binlerce su kuyusunun kullanım izni eksikliği ve 103 su deposundaki ölçüm cihazı sorunu da rapora yansıdı.
Aydın’da su yönetimi ve tahsilat işlemleri, Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporuyla yeniden gündeme geldi. Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün (ASKİ) işlemlerine ilişkin raporda, kamu alacaklarının takibi ve su altyapısının izlenmesi konusunda dikkat çeken tespitler sıralandı.
Raporda yer alan üç başlık, ASKİ’nin abonelik kayıtları, yeraltı suyu kullanımı ve su şebekesinin ölçüm altyapısına ilişkin uygulamalarını gündeme taşıdı.
1. VEFAT EDEN ABONELERİN 5,1 MİLYON TL BORCU
Sayıştay raporundaki en dikkat çekici tespitlerden biri, vefat etmiş abonelere ait kayıtlarla ilgili oldu.
Rapora göre ASKİ sisteminde 7 bin 181 vefat etmiş abone hâlâ aktif görünüyor. Bu abonelere ilişkin toplam alacağın ise 5 milyon 134 bin 214 TL olduğu belirtildi.
Bu tablo, alacakların takibi ve abonelik kayıtlarının güncelliği konusunda önemli soruları beraberinde getiriyor. Vefat eden abonelere ait borçların ne kadarının tahsil edilebilir durumda olduğu, mirasçıların tespit edilip edilmediği ve bu alacakların tahsili için hangi işlemlerin yapıldığı açıklığa kavuşturulmalı.
Sayıştay, söz konusu alacakların tahsili için gerekli çalışmaların yürütülmesi gerektiğine dikkat çekiyor. ASKİ’nin bu kayıtları ne ölçüde güncellediği ve alacakların tahsili konusunda hangi aşamada olduğu ise kamuoyunun yanıt beklediği konular arasında.
2. BİNLERCE SU KUYUSUNDA İZİN SORUNU
Raporda yer alan bir diğer önemli bulgu, su kuyularının kullanım izinleriyle ilgili.
Sayıştay tespitlerine göre 1.771 su kuyusunun 1.368’inde gerekli DSİ kullanma izni bulunmuyor. Bu durum, Aydın’daki su kaynaklarının kullanımı ve izin süreçlerinin takibi açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.
ASKİ’nin, 6360 sayılı Kanun sonrasında devralınan bazı kuyularla ilgili çalışmalar başlattığı belirtiliyor. Ancak binlerce kuyuyu ilgilendiren izin eksikliğinin ne zaman giderileceği ve sürecin hangi aşamada olduğu önem taşıyor.
Kuraklığın ve su kaynakları üzerindeki baskının arttığı bir dönemde, kullanılan kuyuların izin durumunun netleştirilmesi yalnızca idari bir işlem değil, su kaynaklarının kayıtlı ve denetlenebilir biçimde yönetilmesi açısından da önem taşıyor.
Burada yanıtlanması gereken temel konu, izin eksikliği bulunan kuyuların ne kadarının hâlen kullanıldığı ve eksiklerin giderilmesi için nasıl bir takvim uygulandığı.
3. 103 SU DEPOSUNDA ÖLÇÜM CİHAZI EKSİK
Sayıştay raporunun üçüncü dikkat çeken başlığı ise suyun şebeke içerisindeki hareketinin izlenmesiyle ilgili.
Rapora göre 103 su deposunun giriş ve çıkış hatlarında debi ölçer bulunmuyor. Ayrıca bazı ilçelerde coğrafi bilgi sistemi verilerinin eksik veya hiç bulunmadığı, SCADA uzaktan izleme sisteminin de bazı bölgeleri kapsamadığı tespitleri yer alıyor.
Bu eksiklikler, suyun şebekeye ne kadar verildiğinin ve depolardan ne kadar çıktığının düzenli biçimde izlenmesini zorlaştırabilecek nitelikte. Ancak rapordaki bu bulgular tek başına belirli bir miktarda su kaybı yaşandığını kanıtlamıyor. Gerçek kayıp oranlarının ortaya konulabilmesi için ölçüm verileri, ilçelere göre su bilançosu ve şebeke kayıtlarının açıklanması gerekiyor.
ASKİ’nin ölçüm altyapısını ne zaman tamamlayacağı, hangi bölgelerde uzaktan izleme sisteminin devreye alınacağı ve su kayıp-kaçak oranlarının ilçeler bazında ne düzeyde olduğu da açıklığa kavuşması gereken başlıklar arasında.
ASKİ’NİN YANITLAMASI GEREKEN SORULAR
Sayıştay raporundaki bu üç tespit, ASKİ’nin kayıt, izin ve ölçüm süreçlerinde çözüm bekleyen konular bulunduğunu ortaya koyuyor. Şimdi gözler, kurumun bulgulara karşı hangi adımları attığında.
Vefat eden abonelere ait 5,1 milyon TL’yi aşan alacağın ne kadarı tahsil edildi? İzin eksikliği bulunan 1.368 kuyu için işlemler hangi aşamada? Ölçüm cihazı bulunmayan 103 su deposundaki eksiklikler ne zaman giderilecek?
Aydın’da su kaynaklarının korunması ve kamu alacaklarının tahsili açısından bu soruların yanıtı önem taşıyor. ASKİ’nin atılan adımları, gerçekleşen tahsilatları ve eksikliklerin giderilmesine ilişkin takvimi somut verilerle kamuoyuna açıklaması bekleniyor.