Aydınlı milli mücadele kahramanlarından Çete Emir Ayşe Efe, mezarı başında dualarla anıldı.
Başkan Özsu: Bu ülkenin kurtulması için nice kahramanlar fedakarlık gösterdi. Bu memlekete hizmeti geçenlere vefa borcumuzu ödemeliyiz. Kurtuluş Savaşı öyle kolay kazanılmadı. Bu savaşta Çete Emir Ayşe Efe gibi nice kahramanlarımız mücadele etti. Kahramanlarımızla gurur duymalıyız. Onlara layık olmaya çalışmalıyız” dedi. İmamköy halkı Çete Emir Ayşe Efe ile ne kadar gurur duysa azdır" dedi.
ÇETE AYŞE KİMDİR?
Gönüllü olarak teşkilat kurup savaşan bu kahraman gruplara “Çete”, teşkilatı kuran kişilere de “Çeteci” denmiştir. Çete Ayşe de bu kahramanlardan birisidir.
Kuvâ-yi Millîye tarihinde efe elbisesi giymiş ve “efe” ünvanını almış ilk kadınlardandır.
1894 yılımda Aydın ilinin İmamköy adlı köyünde doğdu. Kayacık köyünden olan kocası Mustafa ile 1910 yılında evlendi. İki kızları oldu. 1915 yılında eşi Çanakkale cephesinde şehit oldu. Bunun üzerine kızlarıyla birlikte İmamköy’e döndü ve yaşamlarını orada babasının yanında sürdürdüler.
Yunanlılar'ın 15 Mayıs 1919'da İzmir'i işgal etmesinin ardından, düşmanın Aydın'a da gireceği haberi yörede yayılınca tedirgin olan İmamköy halkı, Menderes'in diğer tarafına göçe başladı. Göçe yeltenenlerin arasında yer alan Ayşe, arkadaşı Asiye'nin ve kız kardeşinin nehre düşerek boğulmasına şahit oldu. Bu olaydan etkilenerek göçmekten vazgeçti, köye dönüp direnmeye karar verdi.
Kocasından yadigar küpelerini satarak silah satın alan Ayşe, silah kullanmayı öğrendi. Yunanlılar'ın İmamköy'ü işgali üzerine çocuklarını komşusuna emanet edip dağa çıktı ve gizlenerek bekledi.
Aydın'ın Yunanlar tarafından ilk işgalinin bertaraf edilmesi üzerine Salavatlı'dan Halil İbrahim ile Sancaktarın Ali Efe'ye katıldı. Efeler ona on kızan vererek mücadeleye kattılar ve adını Çete Ayşe koydular. Çete Ayşe, Aydın'a yürüyen yüzlerce kızanla birlikte Kepez'de savaştı. Bu savaşta, Çete Ayşe'den başka, Çiftlikli Kübra, Ayşe Çavuş adlı diğer kadın direnişçiler de savaştılar.
Aydın'ın geri alınması üzerine köyüne geri döndü. Ancak Yunanlılar Kızılcaköy'den geri dönüp Aydın'ı 3 Temmuz 1919'da tekrar işgal etti. Bunun üzerine Çete Ayşe Menderes'i geçip Dalama'daki Yörük Ali Efe grubuna katıldı ve Köşk (Umurlu) cephesinde çarpıştı ve ardından Üçyol Savaşı'na katıldı. Bu savaşta parmağından yaralandı. Bu savaş sonrası sıtma hastalığı nedeniyle bir müddet dinlendirildi, Yörük Ali Efe’nin talimatıyla silahını teslim edip cephe gerisi görevine verildi.
İlerleyen zamanda Çete Ayşe'ye Gökçen Efe, Yörük Ali Efe, Kıllıoğlu Efe gibi efelerin iltifat ve kollamaları sürdü. Çete Ayşe, 7 Eylül 1922'ye (Aydın'ın kurtuluşuna) kadar Yunanlarla Millî Mücadele'nin sonuna kadar savaştı.
Kurtuluş Savaşı sonuna kadar cephede aktif olarak yer alan Efe Ayşe, göstermiş olduğu büyük fedakarlık ve başarılarından dolayı TBMM tarafından Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası ödülü ile onurlandırılmıştır. Bu ödül Çete Ayşe’ye bizzat Mustafa Kemal Paşa tarafından 1933 yılında Aydın’da ( istasyon meydanında ) verilmiştir.
Çete Emir Ayşe ( Efe Ayşe ), 1967 yılında köyünde vefat etmiştir.